Filem biopik tak laku, kata Aziz M. Osman: Penonton kita tak dilatih!

Filem biopik tempatan sering kali tidak mencatatkan kutipan yang tinggi di pawagam. Bukti terbaru ialah filem Terbang, yang merekodkan kutipan yang sekadar tidak pulang modal. Kebanyakan penonton tempatan seolah-olah tidak berani membelanjakan wang untuk menontonnya, dan lebih mengecewakan, ramai yang sanggup menunggu sehingga genre itu ditayangkan di platform penstriman.

Masalah ini bukan terletak pada rangka promosi atau strategi pemasaran, kerana modal yang dibelanjakan untuk Terbang dikatakan agak besar. Jadi, di manakah silapnya? Untuk mendapatkan jawapan, sumber mengemukakan pandangan pengarah berpengalaman, Aziz M. Osman.

Biopik Seperti Makanan Itali

Menurut Aziz, filem biopik ibarat makanan. Bukan semua rakyat Malaysia boleh menikmati masakan Itali, begitu juga dengan filem; tidak semua penonton tahu menghargai naskhah biopik. Mereka tidak pernah diajar atau didedahkan untuk menghargainya.

Aziz berkata beliau tidak menyalahkan penonton. Bukan mereka tidak menghargai naskhah biopik, tetapi mereka tidak dididik sejak awal. Oleh itu, beliau berpendapat Perbadanan Kemajuan Filem Nasional (Finas) perlu mencari formula untuk mendidik penonton, terutamanya di universiti, supaya mereka dapat menilai genre filem dengan baik. Malangnya, menurut beliau, inisiatif seperti itu tidak wujud. Beliau turut menggesa kerajaan menyalurkan sedikit peruntukan untuk mengkaji kaedah mendidik penonton menghargai filem biopik, berbanding terus memberi dana kepada penerbit untuk membuat filem. Katanya, jika ini dilakukan, filem seperti Terbang mungkin boleh mengutip keuntungan.

Aziz turut membandingkan keadaan pada era 1970-an. Ketika itu Malaysia hanya mempunyai satu stesen televisyen, Radio Televisyen Malaysia (RTM), dengan rancangan yang terhad. Penonton tiada pilihan dan terpaksa menonton kandungan yang disediakan, seperti filem dokumentari, tarian dan budaya. Masyarakat ketika itu, menurutnya, terlatih menghargai nilai sastera dan budaya dalam drama serta filem. Keadaan kini berbeza kerana sebahagian besar penonton memilih rancangan pilihan masing-masing, dan inilah kesan apabila mereka tidak dilatih menonton biopik.

Kisah Onn Jaafar dan Keengganan Mengarah

Aziz berkata beliau tertarik untuk mengangkat kisah hidup bekas Perdana Menteri, Allahyarham Datuk Onn Jaafar, yang pada pendapatnya menarik untuk diceritakan. Namun, beliau sendiri mengakui mungkin hanya segelintir penonton yang berminat untuk menontonnya.

Beliau juga mengesahkan bahawa beliau sudah tidak mahu tampil ke depan sebagai pengarah. Menurutnya, bukan kerana tidak mahu mengarah, tetapi penontonnya sudah tiada. Mereka lebih gemar menonton filem di rumah melalui Netflix. Beliau bimbang akan mengecewakan produser sekiranya filem arahannya tidak mendapat sambutan. Selain itu, kos penghasilan filem kini semakin tinggi, dengan belanja paling rendah sekitar RM2 juta. Aziz tidak mahu menganiaya penerbit kerana, katanya, bukan filemnya tidak bagus, tetapi ia tidak boleh dijual.

Enam Jilake: Pawagam Sepi, Netflix Meriah

Filem Enam Jilake dilaporkan tidak mendapat sambutan di pawagam, tetapi meriah apabila ditayangkan di Netflix. Aziz melihat ini sebagai bukti bahawa penontonnya tidak menonton filem di panggung wayang. Golongan Millennial dan Gen X, menurutnya, lebih gemar menonton di platform digital dan sanggup menunggu filem itu keluar di Netflix.

Aziz berkata beliau tidak menyalahkan keadaan tersebut. Walaupun beliau pengarah filem itu, pengedarnya ialah Primeworks. Beliau berpendapat ada baiknya filem itu dikeluarkan di Netflix kerana sekurang-kurangnya ia mendatangkan pulangan. Beliau gembira kerana filemnya akhirnya ditonton ramai, namun turut mengakui produser mungkin kecewa kerana filem itu gagal menarik penonton di pawagam. Beliau berharap pengarah sepertinya diberi peluang mengarah untuk platform digital, sebagaimana ramai pengarah Hollywood yang kini beralih ke dunia penstriman.

Adakah Netflix Akan Membunuh Pawagam?

Aziz berpendapat Netflix tidak akan membunuh pawagam. Menurutnya, pawagam akan terus bertahan kerana orang tidak boleh terperap di rumah sahaja dan tetap akan keluar menonton wayang, sebagaimana corak sejak era 1970-an dan 1980-an. Namun, pawagam kini menjadi tempat yang lebih eksklusif. Sisi positifnya, pawagam semakin selesa. Sisi negatifnya, harga tiket semakin mahal, dan penonton akan memilih hanya filem yang benar-benar memuaskan hati mereka.