Bilge Şen'den tokat gibi açıklama: "46 yıl hizmet ettim, aldığım maaş bu!"

Türk tiyatrosunun ve sinemasının mihenk taşlarından biri olan Bilge Şen, dün akşam 27. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri töreninde sahneye çıktı. Ödülü kolunda, altmış yılın tecrübesi sırtında, kürsünün karşısında duran 82 yaşındaki bu duayen sanatçıdan beklenen belki de zarif bir teşekkür konuşmasıydı. Ama Bilge Şen, lafı dolandırmadı; zarif oldu, dobra da.

Sahnenin ışığı altında acı bir rakam

Ödülünü aldıktan sonra mikrofona yürüyen Şen, yıllarca Devlet Tiyatroları çatısı altında görev yaptığını, onlarca oyunda başrol üstlendiğini zaten herkes biliyordu. Bilmediğimiz şey, bu emeğin emeklilik döneminde ne anlama geldiğiydi. O da bize söyledi: "46 yıl devlete hizmet ettim, 44 bin TL maaş alıyorum." Cümle bu kadar. Tonlaması manidar, sitemi derin, salonun tepkisi ise anında.

Herkesin ayağa kalktığı, alkış tuttuğu bir törenin tam ortasında bu sözler bambaşka bir anlam taşıdı. Çünkü Bilge Şen yalnızca kendi durumunu anlatmıyordu; Devlet Tiyatroları'nda yıllarca emek veren, sahneyi mesleği ve evi olarak benimseyen, ama emeklilikte geçinmekte zorlanan sayısız sanatçının sesiydi o kürsüde. 46 yıl, dile kolay. Neredeyse yarım asır. Bu kadar emeğin karşılığının ne olması gerektiği sorusu ise salonda kaldı, sonra sosyal medyaya taştı ve kısa sürede gündem oldu.

Bu ilk değil, üstelik

Bilge Şen'in bu çıkışını sürpriz olarak değerlendirmek zor, çünkü bu ilk kez dile getirdiği bir sitem değil. Geçtiğimiz yıl Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde de benzer bir konuya parmak basmıştı. O konuşmasında emekli maaşının yoksulluk sınırının altında kaldığını açıkça ifade etmiş, geçimini sağlayabilmek için özel ders verdiğini ve aktif olarak çalışmayı sürdürdüğünü belirtmişti.

Düşünün bir an: 82 yaşında, sanat dünyasında altmış yılı geride bırakmış, ödülden ödüle koşan bir isim, hâlâ özel ders vermek zorunda. Bu, onun bir zafiyeti ya da başarısızlığı değil; tersine, olağanüstü bir direniş ve yaşama tutunma iradesi. Ama asıl mesele şu: Bu direnişin var olması gerekiyor mu? Bir insanın 46 yıl devlete hizmet etmesinin karşılığı, 82 yaşında da özel ders vermek olmak zorunda mıdır?

Ödül törenlerinde şampanya, emeklilikte ne?

Sanat dünyası, dışarıdan bakıldığında parıltılı bir yer. Kırmızı halılar, sahne ışıkları, alkışlar, ödüller. Ve bu parıltının tam ortasında Bilge Şen gibi bir isim, 44 bin TL rakamını söylediğinde o ışıkların ne kadar yanıltıcı olabileceği bir kez daha anlaşılıyor. Sanatçıların büyük çoğunluğu için sahne hayatı, lüksle değil, tutku ve fedakârlıkla yürüyen bir serüven. Emeklilik ise bu serüvenin en savunmasız bölümü.

Bilge Şen bu gerçeği ne kadar yüksek sesle ve ne kadar doğru bir platformda dillendirdi, takdire şayan. Çünkü bir ödül töreninin salonunda, sektörün önde gelen isimlerinin önünde, hiçbir şeyi gizlemeden konuşmak cesaret ister. O cesareti gösterdi.

Sosyal medyada yankı bulan bu konuşmanın kalıcı bir değişime yol açıp açmayacağını bilmiyoruz. Ama en azından şunu yapıyor: Duymak istemeyenlerin bile görmezden gelemeyeceği bir gerçeği, tam da herkesin baktığı yerde, yüksek sesle ortaya koyuyor. 46 yılın karşılığı 44 bin TL mi olmalıydı? Bu soruyu sormak için Bilge Şen'e teşekkür borçluyuz.