Trịnh Kim Chi: Hơn 30 năm sân khấu, từ tổn thương đến biết ơn

NSND Trịnh Kim Chi, Á hậu Việt Nam 1994, nay 54 tuổi, vừa có dịp nhìn lại hành trình hơn 30 năm gắn bó với sân khấu nhân Giỗ Tổ sân khấu hôm 22/9 vừa qua. Cô từng là bạn học cùng lớp diễn viên với Quyền Linh tại trường Nghệ thuật Sân khấu 2 (nay là Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM), ghi dấu ấn qua các phim Chạm vào quá khứ, Đam mê nghiệt ngã, Khúc tương tư và Chuyện tình bà nội trợ. Năm 2000 cô kết hôn và sinh hai con gái; năm 2016 thành lập sân khấu kịch mang tên mình tại TP HCM. Từ một diễn viên trẻ háo hức, cô giờ đây là một tên tuổi lớn trong nghệ thuật sân khấu.

Từ háo hức đến tổn thương

Nhân Giỗ Tổ sân khấu, Trịnh Kim Chi nhìn lại hành trình của mình. Ngày trước, cô đi giỗ Tổ "với tâm thế của một diễn viên trẻ, háo hức và nhiều ước mơ. Còn bây giờ, càng làm lâu, tôi càng cảm nhận sâu hơn hai chữ biết ơn." Với cô, Giỗ Tổ là dịp các nghệ sĩ tìm về với nhau sau một năm bận rộn. "Có những đồng nghiệp cả năm không gặp, đến ngày giỗ Tổ chỉ hỏi nhau: 'Dạo này khỏe không?'. Vậy thôi mà thấy thương nghề, thương người trong nghề vô cùng."

Hơn 30 năm gắn bó, cô trải qua nhiều thăng trầm. Có những vai diễn kỳ vọng nhưng chưa đạt như mong muốn, chương trình không thành công hoặc công sức chưa được nhìn nhận đúng. "Những chuyện đó có lúc khiến tôi tổn thương," cô nói. Diễn viên thừa nhận từng có khoảng thời gian mệt mỏi, nghĩ đến việc "nghỉ làm sân khấu", nhưng để bỏ hoàn toàn thì "chưa bao giờ". Sân khấu đã trở thành một phần cuộc sống của cô.

Những khoảnh khắc nhỏ mang lại sức mạnh

Bên cạnh tình yêu nghề, Trịnh Kim Chi cảm thấy trách nhiệm với những người đi trước và các nghệ sĩ trẻ đang tiếp tục con đường này. Chính những khoảnh khắc tưởng như rất nhỏ lại giúp cô tiếp tục. "Một lời nhận xét của khán giả về vai diễn hay niềm vui của diễn viên trẻ khi lần đầu được đứng trên sân khấu cũng đủ khiến tôi nhìn những khó khăn nhẹ hơn. Có lẽ sân khấu là vậy, có lúc làm mình buồn nhưng cũng chính sân khấu làm mình vui trở lại."

Hiện nữ nghệ sĩ vừa duy trì biểu diễn, dàn dựng, đào tạo diễn viên trẻ, vừa tham gia các hoạt động của Hội Sân khấu TP HCM và sân khấu Trịnh Kim Chi.

Sân khấu trong cuộc cạnh tranh giải trí

Diều khiến Trịnh Kim Chi trăn trở không chỉ là câu chuyện bản thân mà là khả năng tồn tại của sân khấu trong môi trường giải trí ngày càng cạnh tranh. Theo nghệ sĩ, khó khăn lớn nhất là giữ được khán giả, đặc biệt là người trẻ, khi có quá nhiều loại hình giải trí và lựa chọn.

"Sân khấu phải thay đổi, phải tìm cách gần với đời sống hơn nhưng vẫn giữ được giá trị riêng," cô nói. Đây cũng là vấn đề Trịnh Kim Chi quan tâm trong công việc tại Hội Sân khấu TP HCM. Cô quan niệm đổi mới không đồng nghĩa từ bỏ những giá trị truyền thống mà phải tìm cách để các giá trị ấy tiếp cận công chúng hôm nay.

Khi nhìn vào dàn diễn viên trẻ, Trịnh Kim Chi thấy họ có nhiều cơ hội, lựa chọn nghề nghiệp hơn thế hệ trước. "Sân khấu đòi hỏi sự kiên trì, nghệ sĩ phải học, tập luyện và có thể chờ đợi khá lâu mới có một vai diễn phù hợp. Trong khi đó, một số công việc khác có thể mang lại thu nhập nhanh hơn. Giữ được một bạn trẻ ở lại với sân khấu là điều không dễ." Với cô, trách nhiệm không chỉ thuộc về nghệ sĩ trẻ. Sân khấu cần tạo thêm cơ hội để họ được làm nghề, thử sức và nhìn thấy con đường phát triển bản thân.

Danh hiệu là lời nhắc nhở trách nhiệm

Sau danh hiệu NSND, Trịnh Kim Chi cho rằng sự ghi nhận này mang đến niềm vui nhưng đồng thời khiến cô ý thức giữ gìn hình ảnh nghệ sĩ, làm nghề nghiêm túc và đóng góp cho sân khấu. "Danh hiệu không phải là điểm kết thúc mà giống như một lời nhắc mình phải có trách nhiệm hơn. Kỹ thuật có thể học, trường lớp có thể đào tạo, nhưng thái độ với nghề thì phải tự xây dựng."

Trịnh Kim Chi được phong Nghệ sĩ Ưu tú năm 2015 và nhận danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2023.