Nhạc sĩ Trương Quý Hải: Viết nhạc để nối dài ước mơ của đồng đội đã khuất
Ngày 15/10, tại Hà Nội, nhạc sĩ Trương Quý Hải - một cựu binh Vị Xuyên - đã có những chia sẻ đầy xúc động tại lễ phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Ông bày tỏ sự xúc động sâu sắc trước hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt các liệt sĩ hiện nay.
Đối với nhạc sĩ Trương Quý Hải, những người may mắn còn sống không chỉ sống cho riêng mình mà còn mang theo sứ mệnh tiếp nối những ước mơ, dự định còn dang dở của những đồng đội đã hy sinh. Ông cho rằng những người lính ngã xuống khi còn rất trẻ, họ cũng từng có những hoài niệm, ước mơ và những tâm sự chưa kịp giãi bày. Vì vậy, người ở lại mang trách nhiệm tiếp tục sống và cống hiến cho Tổ quốc như một cách để nối dài phần đời còn dang dở đó.
Nhạc sĩ khẳng định những ca khúc và tác phẩm ông viết ra không đơn thuần là tiếng lòng cá nhân, mà chính là tâm nguyện của những đồng đội đã khuất. Ông đánh giá truyền thống tri ân đối với Tổ quốc và thế hệ cha anh là một dòng chảy quan trọng trong văn học nghệ thuật Việt Nam, đặc biệt là trong thơ ca và âm nhạc. Những sáng tác về đề tài này không chỉ thể hiện tình cảm của người nghệ sĩ mà còn đóng vai trò lưu giữ ký ức về những người đã hy sinh vì đất nước.
Chi tiết cuộc thi sáng tác về đề tài thương binh, liệt sĩ
Cuộc thi do Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phát động, tập trung vào ba thể loại chính là ca khúc, thơ và truyện ngắn. Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, cuộc thi hướng tới cột mốc 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), nhằm lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và tri ân những đóng góp cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ban tổ chức triển khai cuộc thi trong bối cảnh cả nước đang thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Mục tiêu là tìm kiếm những tác phẩm chân thực, giàu cảm xúc, có chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật. Thay vì chỉ tái hiện chiến tranh, các tác phẩm cần khắc họa được hình ảnh những con người bình dị, những gia đình chịu nhiều mất mát, những thương bệnh binh vượt khó và các nghĩa cử tri ân trong đời sống hiện nay.
Thể lệ và quy định về AI
Cuộc thi mở rộng đối tượng tham gia cho mọi công dân Việt Nam trong và ngoài nước, cùng người nước ngoài đang học tập, làm việc tại Việt Nam. Yêu cầu bắt buộc là tác phẩm phải là sáng tác mới, chưa từng công bố hoặc tham gia bất kỳ cuộc thi nào khác. Mỗi tác giả được phép gửi nhiều tác phẩm dự thi.
Một điểm đáng chú ý trong thể lệ năm nay là sự kiểm soát đối với trí tuệ nhân tạo. Ban tổ chức không chấp nhận các tác phẩm văn học sử dụng AI để sáng tác. Riêng với thể loại ca khúc, nếu có sử dụng AI một phần hoặc toàn phần, tác giả bắt buộc phải thông báo rõ ràng. Đồng thời, tác giả cần lưu giữ toàn bộ tài liệu, dữ liệu hoặc bằng chứng về quá trình sử dụng công nghệ này để cung cấp khi được yêu cầu.
Cơ cấu giải thưởng và mốc thời gian
Cuộc thi sẽ trao giải riêng cho từng thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc với cơ cấu giải thưởng cụ thể cho mỗi loại như sau:
- Một giải Nhất trị giá 50 triệu đồng.
- Hai giải Nhì, mỗi giải 25 triệu đồng.
- Ba giải Ba, mỗi giải 15 triệu đồng.
- Năm giải Khuyến khích, mỗi giải 10 triệu đồng.
Các tác giả đoạt giải sẽ được nhận bằng chứng nhận từ Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch. Thời gian nhận tác phẩm bắt đầu từ ngày 20/10/2026 đến ngày 30/1/2027 thông qua Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 5/2027 tại Hà Nội.
Liệu sự khắt khe với AI trong văn học sẽ giúp chúng ta tìm thấy những cảm xúc thật nhất, hay công nghệ sẽ sớm tìm được cách len lỏi vào những bản nhạc tri ân?