Lên hương: dốc hết ruột gan đưa 4 đám tang ra rạp

Nói đến Khương Ngọc, dân mê phim Việt ắt hẳn không lạ gì — anh đã có phim trăm tỷ trong vai trò đạo diễn với Chị dâu, và giờ đây đang cùng một đồng đội bất ngờ tiến thêm một bước tương tự.

Đồng đội đó là Tấn Hoàng Thông, đạo diễn trẻ sinh năm 1992. Anh mang đến cuộc hợp tác này một kịch bản ấp ủ từ năm 2017 — tức gần một thập kỷ — ban đầu chỉ hình dung là phim nhỏ, màu sắc gia đình, thiên nghệ thuật, ngân sách khiêm tốn. Cuối cùng nó trở thành Lên hương, hiện đang dẫn đầu phòng vé với tổng doanh thu hơn 57,6 tỷ đồng, và cả hai đạo diễn đang tiến rất gần cột mốc trăm tỷ.

Cuộc hẹn định mệnh lúc 22h30

Tất cả bắt đầu từ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng năm 2025. Khương Ngọc xem Năm mười của Tấn Hoàng Thông, rồi chủ động gọi điện đề nghị gặp lúc 22h30 để bàn dự án mới. Tấn Hoàng Thông tức tốc chạy xuống, nghĩ đơn giản là sẽ được góp ý cho Năm mười. Nhưng câu đầu tiên Khương Ngọc hỏi lại là: Sắp tới có dự án gì không?

Thế là Tấn Hoàng Thông dốc hết ruột gan kể về Lên hương — và Khương Ngọc hẹn về TP.HCM để cùng thực hiện. Một cuộc hẹn đêm khuya, một câu hỏi ngắn, chốt luôn cả một bộ phim.

Bốn đám tang mà không muốn ai buồn

Nghe tên Lên hương mà biết phim có đến bốn đám tang, nhiều người chắc hẳn sẽ rén ngay. Nhưng hai đạo diễn không muốn tác phẩm chỉ bao phủ bởi không khí u buồn. Mỗi lần đối diện với mất mát là một bước chuyển giúp nhân vật hiểu rõ hơn về gia đình, tình yêu và chính mình.

Thách thức lớn nhất là làm sao bốn đám tang không cái nào giống cái nào, nhưng nhìn vào vẫn thấy hoàn toàn có thể xảy ra ngoài đời. Khi hoàn thành, Tấn Hoàng Thông cho biết cả hai mới thở phào vì cảm thấy đã làm được khoảng 90% so với thực tế — tiêu chuẩn cao bất ngờ cho một phim về đám ma.

Dàn diễn viên cũng không vừa: nghệ sĩ Hồng Đào, NSND Hồng Vân, NSƯT Tuyết Thu, Võ Tấn Phát, Quốc Khánh, Thiếu Lan. Tấn Hoàng Thông thừa nhận ban đầu hồi hộp khi làm việc với các tiền bối, nhưng sau những buổi làm việc lại có cảm giác mọi người giống người thân. Anh dành lời khen đặc biệt cho Hồng Đào — người mà anh gọi là sự chắc chắn lớn nhất của Lên hương, liên tục làm tốt hơn những gì kịch bản đã thống nhất.

Khi lão làng và tân binh bắt tay

Khương Ngọc và Tấn Hoàng Thông đứng ngang hàng trong vai trò đồng đạo diễn, cùng tham gia mọi khâu từ diễn xuất đến kỹ thuật. Cách phân công đơn giản mà hiệu quả: hôm nào người này đứng máy quay thì người kia làm việc với diễn viên, và ngược lại.

Điều Tấn Hoàng Thông học được nhiều nhất là khả năng chỉ đạo diễn xuất của Khương Ngọc — người xuất thân diễn viên nên hiểu rõ trạng thái và giới hạn của diễn viên trên trường quay, biết khi nào còn sức, khi nào không nên ép thêm. Còn bài học về quản lý thời gian thì đến từ một câu hỏi ngược rất gọn: khi Tấn Hoàng Thông xin quay thêm một cảnh khoảng nửa tiếng, Khương Ngọc hỏi lại rằng nếu quay thêm thì sẽ mất cảnh sau — Thông có chấp nhận bỏ không? Một câu hỏi đủ để cảnh tỉnh ngay lập tức.

Tấn Hoàng Thông cũng không sợ bị lu mờ khi đứng cạnh một cái tên đã có tiếng. Anh cho rằng nếu khán giả tập trung vào Khương Ngọc thì tốt cho bộ phim, và mục tiêu chung chỉ là được khán giả đón nhận, thành công ở phòng vé.

Thành quả ngọt sau gần 10 năm chờ đợi

Từ ý tưởng đầu tiên năm 2017, qua bản nháp hoàn thành năm 2018, qua chương trình Gặp gỡ mùa thu 2018, qua học bổng toàn phần của Chính phủ Hàn Quốc tại Busan Asian Film School năm 2022, qua những năm làm trợ lý đạo diễn và đủ thứ công việc khác để trang trải và theo đuổi dự án — Lên hương cuối cùng cũng ra rạp và được khán giả đón nhận. Tấn Hoàng Thông gọi sự đón nhận đó là lời xoa dịu cho hành trình kéo dài nhiều năm.

Thế mới nói, đôi khi những ý tưởng tưởng chừng khó tiếp cận nhất — bốn đám tang, ai mà xem — lại chính là tấm vé vàng đưa người ta lên hương thật sự.